Talentontwikkeling

Wat is een talent

Een muntstuk. Een betaalmiddel. Dat was het vroeger; met een beeltenis van bijvoorbeeld Aphrodite
erop. Nu kun je er niet veel mee.

In de sport is het iets wat meer discussie oplevert. Foppe de Haan heeft ooit tegen me
gezegd: ‘Talent is beginnersgeluk’ . Een fantastische omschrijving. Je bent met iets geboren waarmee
je aan de slag gaat of kunt. Maar ik denk ook aan de andere uitleg van beginnersgeluk: Je schiet er
per ongeluk een bal; je ziet dat iedereen om je heen vrolijk wordt dus je gaat dat vaker proberen.
Hierin zit al een rolletje voor de positieve coach verborgen. Als je niets met je talent doet is de
waarde gelijk aan de munt uit de oudheid. Niets.

Dus eerst trachten vast te stellen wat talent is; dan kijken of een persoon over die talenten beschikt
en zo ja in welke mate. En vervolgens een plan ontwikkelen om het talent te benutten, op de juiste
plaats en het juiste moment.

Afgelopen zomer was ik in Trabzon bij de Europese Jeugd Olympische Spelen (EYOF). Daar heb
ik een dag naar atletiek zitten kijken. Een jongen uit Groenland had een valse start op de 100
meter en kon onverrichter zaken retour Groenland. Of toch niet. Was het een leermoment… Bij
basketbal kan een speler een bal missen zonder dat desastreuze consequenties heeft. Fantastisch die
verschillende sporten. In 2013 is dit geweldige evenement in Utrecht. 50 Europese landen. 7 sporten.
Alle sporters zijn onder de 17 jaar. Allemaal talenten. Daar heb ik een week lang mogen kijken naar
basketbalteams, ook jeugd natuurlijk. Alle coaches gaan daar anders mee om; allemaal verschillende
stijlen van coachen en stijlen van spelen. Een warming up van 5 minuten en een warming up van 50
minuten. Hoe je omgaat met talent is een studie die niet snel zal eindigen.

Enige tijd geleden vertelde Jochem Uytdehaage dat als hij toen wist wat hij nu weet….. dat hij dan
nog minimaal 6 jaar op topniveau had kunnen acteren. Een andere opbouw, een andere aanpak,
meer rust dat waren de kernwoorden van zijn betoog.

Ook hier gaat LTAD voorop in de strijd. En ook hier moet je altijd heel kritisch blijven kijken naar de
situatie, de sporter, de doelen. De mogelijkheden. De nuanceringen, toevoegingen of zeg gerust
kritiek van bewegingswetenschapper Jacques van Rossem zijn hierbij onontbeerlijk.

Vele manieren om erna te kijken; de winnende coach heeft niet altijd gelijk; de verliezende niet altijd
ongelijk.

Zelf werk ik graag met mijn eigen stelling: Always change a winning team. Immers als je dat
winnende team laat staan en ze gaan minder spelen ben je te laat… Hou als coach het initiatief. Durf
te prikkelen.